ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ – ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ – ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων – Διεύθυνση Συμβουλευτικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων, Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας. Αγωγή Υγείας. (2008). Εκπαιδευτικό Υλικό: «Ψυχική Υγεία και Διαπροσωπικές Σχέσεις». Αθήνα.
Πληροφορίες: Το εκπαιδευτικό προσεγγίζει από μια άλλη οπτική γωνία παιδιά ηλικίας έξι έως οκτώ ετών, βλέποντας τα όχι απλώς ως μαθητές, αλλά και ως παιδιά με ιδιαίτερο τρόπο σκέψης και αντίδρασης. Είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη μας, ότι κάθε παιδί έχει τους δικούς του ρυθμούς εξέλιξης και σε αυτή την ηλικία υπάρχει διαφοροποίηση από παιδί σε παιδί. Το παιδί φεύγει από το προστατευμένο περιβάλλον του σπιτιού και του νηπιαγωγείου προς ένα περιβάλλον που προϋποθέτει περισσότερη συλλογική εργασία με μεγαλύτερες απαιτήσεις. Στο χρονικό διάστημα αυτής της διαδρομής, κρίνεται για τα λάθη του, ανακαλύπτει τον εαυτό του μέσα από δοκιμές και πλάνες και κατακτά τη θέση του στη μικρή κοινωνία που λέγεται σχολείο. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού δεν περιορίζεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων, αλλά επεκτείνεται στην ευρύτερη ψυχική και συναισθηματική επαφή. Η σχέση αυτή συντελεί στην ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη του παιδιού και συμβάλλει στην ευρύτερη ένταξη και εναρμόνιση εαυτού και περιβάλλοντος. Η ενότητα «Ψυχική Υγεία και Διαπροσωπικές Σχέσεις» μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα, ώστε οι σχέσεις εκπαιδευτικού – μαθητή και συμμαθητών να γίνουν εποικοδομητικές, μέσα από την κατανόηση, την εμπιστοσύνη και το σεβασμό του άλλου ως προσωπικότητα.
Περιλαμβάνει: 1. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού για μαθητές 6-8 ετών, 2. Τετράδιο μαθητή 6-8 ετών.

Υπουργείο Εθνική Παιδείας και Θρησκευμάτων. Διεύθυνση Συμβουλευτικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων. Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας. Αγωγή Υγείας. (2008). Εκπαιδευτικό Υλικό: «Ψυχική Υγεία και Διαπροσωπικές Σχέσεις». Αθήνα.
Πληροφορίες: Η προσέγγιση του θέματος της ψυχικής υγείας και των διαπροσωπικών σχέσεων μέσα από αυτό το υλικό, έχει σκοπό να επιτρέψει στο παιδί να ονειρευτεί, να παράγει γνώση, αλλά και να μας μάθει πράγματα για τον τρόπο που σκέφτεται και που εμείς, ως ενήλικες, δε μπορούμε πάντα να συλλάβουμε. Η ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, ως μέλους προς συνολική ένταξη, συνίσταται στο πλήθος των ρόλων που το ίδιο το παιδί καλείται να αναλάβει στην πορεία αυτή, ειδικότερα στη σχολική κοινότητα. Η ψυχική υγεία κάθε παιδιού συνίσταται στο σύνολο των βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Μεταξύ αυτών η οικογένεια και το σχολείο, κατά γενική ομολογία, ασκούν σημαντικότερη επίδραση στη ζωή του παιδιού. Αναγνωρίζεται σήμερα ότι η σχολική εκπαίδευση μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην προαγωγή της υγείας γενικά και ειδικότερα της ψυχικής υγείας.
Περιλαμβάνει: 1. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού για μαθητές 9-12 ετών, 2. Τετράδιο μαθητή 9-12 ετών.

Weare, K. & Gray, G. (2000). Εγχειρίδιο για εκπαιδευτικούς: «Η προαγωγή της ψυχικής και συναισθηματικής αγωγής στο σχολείο». Σώκου, Κ. (Μτφρ.). Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας – Γραφείο Ευρώπης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Πληροφορίες: Η «προαγωγή της ψυχικής και συναισθηματικής υγείας στο σχολείο» στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων για την εφαρμογή εκπαιδευτικών μεθόδων ενεργητικής μάθησης, οι οποίες προάγουν την καλή επικοινωνία, την αυτογνωσία, την αυτοεκτίμηση, την κατηγοριματικότητα – διεκδικητικότητα, και συμβάλλουν στην καλύτερη διαχείριση του άγχους και της αλλαγής. Συνεπώς, αποτελεί θεμέλιο για την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, ανεξάρτητα από το φύλο, την ηλικία, το επάγγελμα, την εθνικότητα, τα δεοντολογικά ή άλλα πνευματικά «πιστεύω». Πρόκειται για ένα εγχειρίδιο που απευθύνεται κυρίως σε εκπαιδευτικούς: θα ωφελήσει τους ίδιους ως άτομα, ως γονείς και ως εργαζόμενους σε σχέση με τους συναδέλφους τους, τον οργανισμό στον οποίο δουλεύουν και τους μαθητές. Θα τους βοηθήσει να αισθανθούν πιο χρήσιμοι και αποτελεσματικοί στο έργο τους. Αλλά και οι μαθητές θα ωφεληθούν, ίσως και διά βίου, εάν ο δάσκαλός τους εργάζεται με βάση τις αρχές που περιγράφονται στο παρόν εγχειρίδιο. Τέλος, το σχολείο, ως χώρος εργασίας και μάθησης, θα παρουσιάσει θετικές και δυναμικές αλλαγές στο ήθος, τις αξίες και την οργάνωσή του, εάν φροντίσει για την επιμόρφωση του προσωπικού του και συνεργαστεί στη συνέχεια μαζί του.

Κασαπίδου, Ζ., Λεκάκης, Γ. & Μαραγκίδη, Μ. (2000). Συζητήσεις Εφήβων. Ψυχική Υγεία – Διαπροσωπικές Σχέσεις. Λεκάκης, Γ. (Επιμ.). Ε.Π.Ι.Ψ.Υ, Αθήνα.
Πληροφορίες: Αποτελείται από δυο μέρη. Στο πρώτο μέρος δίνονται συνοπτικά ορισμένες θεωρητικές γνώσεις, που κρίνεται απαραίτητο να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός, προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα τη φιλοσοφία του εκπαιδευτικού υλικού και το πλαίσιο στο οποίο αναπτύσσεται. Στο δεύτερο μέρος αναφέρεται η μεθοδολογία και ο τρόπος χρήσης του υλικού. Η συγγραφή του εγχειριδίου έγινε με γνώμονα τις ανάγκες του εκπαιδευτικού, όπως αυτές έχουν περιέλθει στην αντίληψη από την εμπειρία της επιστημονικής ομάδας. Επιδίωξη είναι να δοθούν με τρόπο λειτουργικό βασικές γνώσεις, αποφεύγοντας να υπερφορτωθεί ο εκπαιδευτικός με πληροφορίες που θα τον κουράσουν.
Περιλαμβάνει: Εγχειρίδιο για τον καθηγητή, βιβλίο για τον καθηγητή.

Καφάτος, Α., Χουρδάκη, Μ., Μανιός, Γ., Καφάτου, Ε. & Τζίμης, Λ. κα. (Επιμ.). (1999). Προαγωγή της υγείας «Δικό σου δικαίωμα και καθήκον». Ηράκλειο: Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Πληροφορίες: Η προσπάθεια για αγωγή σε θέματα υγείας στα σχολεία δεν στοχεύει στην εισαγωγή ενός ακόμα μαθήματος στο ήδη βεβαρημένο πρόγραμμα του σχολείου, αλλά σ’ ένα σύνολο ευχάριστων δραστηριοτήτων και βιωματικής μάθησης, που θα επηρεάσει τη συμπεριφορά των παιδιών, ώστε να κάνουν τις επιλογές εκείνες που προάγουν την υγεία. Έτσι, τα θέματα και οι ασκήσεις που περιλαμβάνονται στα τεύχη αυτά αποτελούν απλώς ένα οδηγό και δίνουν ορισμένα υποδείγματα δραστηριοτήτων. Ο εκπαιδευτικός που θα αναλάβει την ευθύνη της αγωγής σε θέματα υγείας θα έχει τη δυνατότητα να προσθέσει με τη δική του φαντασία και δημιουργικότητα άλλες, πρωτότυπες και πιο ενδιαφέρουσες δραστηριότητες, που θα εντυπωσιάσουν τα παιδιά και θα έχουν μακροχρόνια επίδραση στη συμπεριφορά τους σε θέματα υγείας.
Περιλαμβάνει: 1. Οδηγό για τους καθηγητές, 2. Τεύχος για τους μαθητές Ε’ Δημοτικού, 3. Τεύχος για τους μαθητές Γυμνασίου.

Μιχελουδάκη – Ανυφαντάκη, Ε. & Λιόνης, Χ. (1995). Είναι δική μου ευθύνη να επιλέξω τον τρόπο ζωής μου: Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ρέθυμνο: Κέντρο Φιλίας και Πρόληψης.
Πληροφορίες: Σκοπός του εγχειριδίου είναι η όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη ενημέρωση των καθηγητών Γυμνασίου για την εφαρμογή του πακέτου Αγωγής Υγείας με τίτλο: “Είναι δική μου ευθύνη να επιλέξω τον τρόπο ζωής μου”. Είναι χωρισμένο σε τέσσερις ενότητες με τον ίδιο τρόπο που έχει χωριστεί και το βιβλίο εργασίας για τους μαθητές. Αναφέρονται το θέμα και οι στόχοι της κάθε της κάθε ενότητας, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα δουλέψουν οι καθηγητές μέσα στην τάξη.

Στάππα – Μουρτζίνη, Μ. (-). Εγχειρίδιο για Εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: «Αγωγή Υγείας: Βασικές αρχές Σχεδιασμός Προγράμματος». Αθήνα: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων – Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.
Πληροφορίες: Το εγχειρίδιο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που ασχολούνται με προγράμματα Αγωγής Υγείας. Το εγχειρίδιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας οδηγός που παρέχει βασικά στοιχεία για τις Αρχές και τους στόχους της Αγωγής Υγείας, για τη θεματική προσέγγιση της Αγωγής Υγείας, για το σχεδιασμό ενός προγράμματος Αγωγής Υγείας και την πρακτική εφαρμογή του.
Διαθέσιμο [εδώ] ή/και [εδώ]

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ (Ο.ΚΑ.ΝΑ.)

Κέντρο Πρόληψης Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Δήμου Κηφισιάς «ΠΡΟΝΟΗ». (2014). Boys & Girls PLUS. Αθήνα.
Πληροφορίες: Το πρόγραμμα «Boys and Girls Plus» που  βασίζεται στη διαδικτυακή σειρά Boys and Girls,  είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα πρόληψης της χρήσης εξαρτησιογόνων  ουσιών και των επιπτώσεων τους στον εφηβικό πληθυσμό. Το πρόγραμμα παρέχει στους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς και εμψυχωτές νέων, σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, ένα σύνολο καινοτόμων   διαδικτυακών και έντυπων εργαλείων. Πρόκειται για εργαλεία που  εμπλέκουν με δημιουργικό τρόπο τους νέους σε έναν υγιή τρόπο ζωής και  τους ευαισθητοποιούν  στους κινδύνους που σχετίζονται με τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και τις συμπεριφορές υψηλού κινδύνου. Απευθύνεται σε εφήβους ηλικίας 13 – 19 ετών εντός και εκτός επίσημου σχολικού πλαισίου.

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας «Καλλίπολις». (2018). Εγώ και εσύ δυναμώνουμε μαζί: Ένα πρόγραμμα ενίσχυσης κοινωνικών και προσωπικών δεξιοτήτων για την πρόληψη των εξαρτητικών συμπεριφορών σε μαθητές ηλικίας 6-12 ετών. Πάτρα.
Πληροφορίες: Το εκπαιδευτικό υλικό αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός κλίματος συνεργασίας και επικοινωνίας μέσα στην τάξη, στην αυτογνωσία των μαθητών και στην οριοθέτηση των σχέσεων τους με τους άλλους. Επιπλέον, εξετάζονται οι στάσεις, οι αξίες και οι συμπεριφορές που αντιπροσωπεύουν τους μαθητές, ενώ παράλληλα επιδιώκεται η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση των παιδιών σε θέματα που αφορούν την εξάρτηση από τις νόμιμες εξαρτησιογόνες ουσίες (αλκοόλ, κάπνισμα) και το διαδίκτυο.

Κέντρο Πρόληψης Δήμου Ζωγράφου και Κέντρο Πρόληψης Δήμων Καλλιθέας, Μοσχάτου- Ταύρου «ΣΤΑΘΜΟΣ». (2015). Γυμνάσιο ερχόμαστε! Η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο. Β’ ΕΚΔΟΣΗ. Αθήνα.
Πληροφορίες: Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό υλικό αποτελεί ένα εγχειρίδιο για τους εκπαιδευτικούς με βιωματικές δραστηριότητες για μαθητές Στ’ δημοτικού. Αποσκοπεί στην γεφύρωση της περιόδου του μαθητή ανάμεσα στο δημοτικό και το γυμνάσιο και διευκολύνει την μετάβαση από το ένα αναπτυξιακό στάδιο στο άλλο. Οι δέκα συναντήσεις βιωματικού τύπου έχουν ως επιμέρους στόχους την προαγωγή της ψυχικής του υγείας, την ανάδειξη των δεξιοτήτων του και την εμψύχωσή του.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΚΕΝΤΡΟΥ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ (ΚΕ.Θ.Ε.Α.)

ΚΕ.Θ.Ε.Α. – Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων – Δ/νση Σπουδών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης – Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας. (2000). Αγωγή Υγείας: Ψυχική Υγεία – Διαπροσωπικές Σχέσεις 11-14 ετών. Αθήνα.
Πληροφορίες: Στόχος του προγράμματος και επομένως του παραπάνω εκπαιδευτικού υλικού είναι η ενεργή εμπλοκή των εκπαιδευτικών και των γονέων και η συμμετοχή των ίδιων των μαθητών στην αντιμετώπιση των αναπτυξιακών τους αλλαγών και στην καλλιέργεια ψυχοκοινωνικών δεξιοτήτων ζωής, όπως είναι η λήψη αποφάσεων, η επίλυση συγκρούσεων και οι διαπροσωπικές σχέσεις. Η εμπλοκή – συμμετοχή της οικογένειας και  των εκπαιδευτικών συμβάλλουν σημαντικά τόσο στην αποτελεσματικότητα του προγράμματος, όσο και στην μετέπειτα εξέλιξη των παιδιών και εφήβων, διότι λειτουργούν ως προστατευτικοί παράγοντες για αυτά. Η συμπεριφορά των παιδιών εξαρτάται άμεσα από το περιβάλλον της οικογένειας, μέσα στο όποιο το παιδί αναπτύσσεται και ωριμάζει.
Περιλαμβάνει: 1. Εγχειρίδια για τους εκπαιδευτικούς (Ε’, ΣΤ΄ Δημοτικού, Α’, Β’ Γυμνασίου), 2. Εγχειρίδια για τους μαθητές  (Ε’, ΣΤ΄ Δημοτικού, Α’, Β’ Γυμνασίου).

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (Ι.Ε.Π.)

Τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων αποτελούν καινοτόμο, δυναμική, διδακτική, εκπαιδευτική δράση, η οποία συνίσταται στην προσθήκη νέων Θεματικών Ενοτήτων, με εστίαση στις δεξιότητες, στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού και του Γυμνασίου, αξιοποιώντας σύγχρονες μεθόδους μάθησης. Βασική αρχή των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων είναι ο συνδυασμός των γνωστικών πεδίων των Προγραμμάτων Σπουδών με την ανάπτυξη βασικών ικανοτήτων των μαθητών/τριών, με σκοπό τη διάπλασή τους σε ελεύθερους/ες και υπεύθυνους/ες πολίτες, στα συμφραζόμενα της σύγχρονης ελληνικής και παγκόσμιας πραγματικότητας. Μέσα από τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, που έχουν τη δομή των Ανοικτών Προγραμμάτων Σπουδών και Διαδικασιών, ενισχύεται η καλλιέργεια ήπιων δεξιοτήτων, δεξιοτήτων ζωής, διαμεσολάβησης και υπευθυνότητας, καθώς και δεξιοτήτων ψηφιακής μάθησης, τεχνολογίας και επιστήμης στους/στις μαθητές/τριες (ΦΕΚ 3567 Β 04-08-2021, ΦΕΚ 3791 Β 13-08-2021).

Δείτε τα προγράμματα των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων επιλέγοντες τις θεματικές ενότητες που σας ενδιαφέρουν [εδώ]